Sowiniec

siostrzana wieś.

Okolice Tomaszowa Lubelskiego zostały mocno skolonizowane przez osadników z różnych stron, w tym także z Nienadówki. Wcześniej pisaliśmy o największym skupisku kolonistów w Nowej Wsi, a także o Nedeżowie, do którego trafili m.in. Wójcikowie z Nienadówki. Dziś czas na kolejny ślad - Sowiniec, położony zaledwie 2,5 km od Nedeżowa i 5 km od Nowej Wsi. Według danych portalu Polska w Liczbach, w 2021 roku wieś zamieszkiwały 32 osoby, z czego 43,8% stanowiły kobiety, a 56,3% - mężczyźni.

^{autor filmu: Wojciech Iwanicki}

O swoich poszukiwaniach rodzinnych i wędrówkach po tej okolicy opowiedział nam Adam Sawka - współpracujący z naszą redakcją.

„Moja wyprawa do Sowińca bardzo pomogła mi w poszukiwaniach rodzinnych koligacji. Wielkim zaskoczeniem była dla mnie wiadomość, że mieszkańcy nadal pamiętają o Nienadówce, skąd wywędrowało tu m.in. sporo rodzeństwa i krewnych mojego głównego bohatera - Tomasza Wójcika urodzonego w Nienadówce, mieszkańca Nedeżowa i jednego z założycieli Sowińca.”

Początki rodu Wójcików

Pierwsza wzmianka o nazwisku Wójcik w Nienadówce pochodzi z 1788 roku. W księdze małżeństw zapisano wówczas ślub Bartłomieja Wójcika (24 lata, z Wysokiej Głogowskiej) z Magdaleną Buczakówną z Nienadówki (36 lat).

Ich syn Jędrzej Wójcik dochował się licznego potomstwa z trzech małżeństw.

Dzieci Jędrzeja Wójcika

I żona: Rozalia Nędza (zm. 1823)

1. Sebastian (1817-1888) - pozostał w Nienadówce, pradziadek Franciszka Wójcika i Tomasza Wójcika.
2. Marcin (1818-1818).
3. Stanisław (1819-1837).
4. Walenty (1821-1875) - mieszkał w w Nienadówce, do Nedeżowa (lub Sowińca) wyjechało kilkoro jego dzieci, min. syn Wojciech (ur. 1853) z żoną Katarzyną Kustra, Magdalena Kołodziej z d. Wójcik z mężem Janem, z kolei do Podhorców (lub Nowej Wsi) wyjechali Wiktoria Buczak z d. Wójcik (1863-1887) z mężem Janem.

II żona: Agnieszka Motyl (zm. 1842)

5. Kazimierz (1825-1825).
6. Marianna (1826-1826).
7. Wojciech (1827-1854).
8. Jan (1828-1828).
9. Jan (1829-1873) - osiedlił się w Nowej Wsi, zmarł młodo, żona Zofia.
10. Marcin (1830–1875) - również w Nowej Wsi, żona Katarzyna Smolak z Nienadówki.
11. Katarzyna (ur. 1831) - żona Jana Pikora, prawdopodobnie wyjechała z pierwszą falą kolonistów.
12. Antoni (1833-1835).
13. Marianna (ur. 1834) - żona Marcina Nowaka, prawdopodobnie także wyjechała (ślady w parafii Gródek).
14. Małgorzata (1836-1873) - pozostała w Nienadówce, żona Antoniego Krawca.
15. Jakub (1838-1860) - pozostał kawalerem.
16. Kazimierz (1840-1840).
17. Kazimierz (ur. 1841) - znany tylko z aktu chrztu.

III żona: Marianna Chorzępa (1820–1897)

18. Stanisław (ur. 1843) - wyjechał do Nedeżowa/Sowińca, dwukrotnie żonaty (Teresa Nowak, potem Katarzyna Palęga).
19. Jadwiga - żona Łukasza Nowińskiego, wyjechali do Nedeżowa/Sowińca.
20. Antoni (ur. 1846) - dalsze losy nieznane.
21. Paweł (1848-1893) - pozostał w Nienadówce, jego żona Paulina Rzeźwicka była siostrą ogniomistrza Józefa Rzeźwickiego; z kolei zięciem Pawła i Pauliny Wójcik był Franciszek Kus - kapral z Nienadówki, który zginął w czasie I wojny światowej.
22. Tomasz (1849-1934) - jeden z założycieli Sowińca.
23. Piotr (1852-1924) - osiedlił się w Kamieniu, żona Anna Pikuła.
24. Zofia (ur. 1854) - żona Marcina Chorzępy z Trzebuski.
25. Marianna (ur. 1856) - żona Bartłomieja Pikora, prawdopodobnie również wyjechała z Nienadówki.

Tomasz Wójcik i jego rodzina

Tomasz Wójcik, urodził się 15 grudnia 1849 roku w Nienadówce. Był on synem Jędrzeja Wójcika oraz jego trzeciej żony Marianny z Chorzępów. Miał zaledwie sześć

lat, gdy zmarł jego ojciec. W roku 1876 Tomasz Wójcik ożenił się z Katarzyną Krudos (1849-1893). Z aktu ślubnego wynika, że w tym czasie służył w 13. Galicyjskiego Pułku Ułanów. Młodzi mieszkali w Nienadówce, gdzie przyszły na świat ich pierwsze dzieci.

Zofia (1876-1878) - zmarła w Nienadówce
Wiktoria (1878-1960) (zdjęcie obok). W 1898 roku wyszła za Michała Nowaka z Nienadówki (1850-1903) syna Józefa i Agnieszki z d. Lepianka. Kolejny raz wyszła za mąż w 1904 roku za Andrzeja Rudnika urodzonego we wsi Cerekiew w Galicji (1870-1919).

Spotkanie z sołtysem

Podczas mojej wyprawy do Sowińca miałem wielkie szczęście - pierwszą napotkaną osobą okazał p. Stanisław, który zaprowadził mnie do swojego kuzyna, sołtysa wsi, pana Ryszarda Warzochy. Sołtys, pan Ryszard okazał się człowiekiem niezwykle rozmownym i chętnym do wspomnień o minionych czasach.

Ciekawostką, którą podzielił się ze mną pan Ryszard, była historia jego dziadka, Marcina Warzochy urodzonego w Sokołowie Małopolskim. Marcin Warzocha wg przekazów rodzinnych był uczestnikiem powstania styczniowego i brał udział w walkach w okolicach Tomaszowa Lubelskiego. Zmarł w Sowińcu w roku 1934, ksiądz na marginesie zapisał, że w chwili śmierci miał 101 lat.

Cóż, miejscowy ksiądz, nie mając dostępu do ksiąg parafii sokołowskiej gdzie urodził się Marcin Warzocha, opierał się tylko na przekazie rodzinnym co do wieku zmarłego. Dziś możemy to sprawdzić i sprostować. Wg, zapisów parafialnych w Sokołowie Młp. Marcin Warzocha syn urodził się w roku 1849, a więc przeżył tych lat 84. Również jego udział w powstaniu styczniowym należałoby sprawdzić dokładniej, w czasie jego trwania Marcin Warzocha miał zaledwie 14 lat.

Początki Sowińca

Jak wspominał pan Ryszard, Sowiniec był dawniej częścią Nedeżowa. Koloniści wykarczowali las porastający te tereny - miejsce, w którym swoje siedliska miało wiele sów. Od nich właśnie pochodzi nazwa nowej osady.

Jednym z jej pierwszych osadników był Tomasz Wójcik. Rodzina osiedliła się w rejonie Tomaszowa Lubelskiego wraz z drugą falą kolonistów - około roku 1881, początkowo w Nedeżowie, później w Sowińcu. W rodzinie rodziły sie kolejne dzieci:

Stanisław (1881-1944) - mieszkał i zmarł w Sowińcu, żona: Rozalia Lepionka (ur. 1885 w Podhorcach) córka Jana Lepionki i Franciszki z Kołodziejów, obojga z Nienadówki
Franciszka (ur. 1883) - dalsze losy nieznane, prawdopodobnie zmarła w dzieciństwie.
Agnieszka (ur. 1886) - żona Stanisława Kargola (1866-1914, ur. w Wokowicach, zm. w Telatynie). Po jego śmierci poślubiła Wawrzyńca Maciejasa (wołano na nią później „Maciejaszka”).

Jan (1888-1933) - żonaty z Anną Karczmarczyk.

Marianna (1890-1976) - w 1908 r. wyszła za Andrzeja Flondro (1882-1942) z Telatyna. Małżeństwo miało dziewięcioro dzieci. Praprababcia Adama Sawki, współautora tego materiału. Historia Marianny i Andrzeja Flondro była już opisywana w materiale Koloniści z Nedeżowa.

Tomasz Wójcik śmierć żony

†26 lipca 1893, w wieku 43 lat zmarła Katarzyna z d. Krudos, żona Tomasza Wójcika i mama małoletnich dzieci. Los nie był dla niej łaskawy już wcześniej. Kiedy miała zaledwie 4 latka w 1854 roku zmarli jej rodzice i babcia. Pozostała sierotą, ona, jej sześcioletnia siostra Anna i dwuletni brat Michał. Z moich badań, wynika, że ów Michał Krudos był ojcem żony sołtysa Kołodzieja Walentego. Anna natomiast była babcią braci Buczak. To taka ciekawostka dla zainteresowanych.

^{akt zgonu tłumaczenie}

^{zmarli poza Nienadówką}

Tomasz Wójcik drugie małżeństwo

Tomasz Wócik bierze kolejny ślub, jego żoną zostaje Franciszka z d. Chorzępa, ur. ok. 1874 roku w Sokołowie Małopolskim, zmarłą ok. 1949 roku. Z tego małżeństwa urodziły się:

Katarzyna (ur. 1894) - żona Pawła Kołodzieja (ur. 1885 w Nedeżowie), syna Jana i Magdaleny z Wójcików (bratanicy Tomasza).
Wojciech (1896-1977) - mąż Wiktorii Karczmarczyk (1893-1973), córki Szczepana i Marianny z Lepianków, wnuczki Jakuba Lepianki i Katarzyny z Nowaków z Nienadówki.
Józef (1898-1903) - zmarł w wieku 5 lat.
Michał (1902-1974) - mieszkał w Jarczowie-Kolonii Drugiej, żonaty z Janiną Piental.

^{Michał Wójcik z żoną Janiną z domu Piętal.}

Władysława (ur. 1908) - brak dalszych informacji.
Marianna (1910-2008) - żona Antoniego Raczkiewicza.

^{Marianna Raczkiewicz z domu Wójcik.}

Ś†P - Tomasz Wójcik (1849-1934)

Tomasz Wójcik dożył sędziwego wieku - zmarł 11 stycznia 1934 roku, mając 84 lata.

Pamiątka z Sowińca

Piękną pamiątką z pobytu w Sowińcu będą te trzy zdjęcia, dwa wykonano w dniu pogrzebu Franciszki Wójcik z domu Chorzępa, drugiej żony Tomasza Wójcika, ur. ok. 1874 roku w Sokołowie Małopolskim.

Na zdjęciach rozpoznano wiele osób z rodziny Wójcików, Warzochów i ich powinowatych. Rozpoznane osoby zostały oznaczone cyferkami, które nie będą widoczne po powiększeniu zdjęcia. Opis poniżej:

^{Pogrzeb Franciszki Wójcik z domu Chorzępa - ok. 1949 rok.}

1. Władysław syn Andrzeja Rudnika i Wiktorii z d. Wójcik, córka Tomasza Wójcika.
2. Antoni Raczkiewicz, mąż Marianny z d. Wójcik.
3. Józefa Warzocha, córka Jana Wójcika i Anny z Karczmarczyków.
4. Ryszard Warzocha, syn Jana Warzocha i Józefy z d. Wójcik
5. Wiktoria (1878-1960) - w 1898 roku wyszła za Michała Nowaka z Nienadówki (1850-1903) syna Józefa i Agnieszki z d. Lepianka. Kolejny raz wyszła za mąż w 1904 roku za Andrzeja Rudnika urodzonego we wsi Cerekiew w Galicji (1870-1919).
6. Marianna Raczkiewicz z d. Wójcik, żona Antoniego.
7. Józef Bałka, mąż Leonii, córki Wojciecha Wójcika.
8. Michał Wójcik, syn Tomasza i Franciszki z d. Chorzępa.
9. Jan Wójcik, syn Wojciecha.
10. Kazimierz Wójcik, syn Michała.
11. Wojciech Wójcik, syn Tomasza i Franciszki z d. Chorzępa.
12. Wiktoria z Karczmarczyków, żona Wojciecha Wójcika
13. Janina Wójcik z d. Frykowska, żona Jana Wójcika.
14. Jan Warzocha, mąż Józefy z d. Wójcik.

^{Pogrzeb Jana Wójcika - 1933 rok.}

^{z lewej Katarzyna Kołodziej z domu Wójcik - 1967 rok.}

^{zjazd rodzinny Wójcików - Sowiniec 1995 rok.}

Pamięć o Nienadówce

Choć - jak wspominał jeden ze starszych mieszkańców - dawniej o Nienadówce mawiano z przekąsem: „bród, smród i ubóstwo”, to jednak wśród kolonistów Sowińca pozostał żywy sentyment do rodzinnej wsi. Pan Ryszard Warzocha odnalazł w swoich papierach maszynopis pieśni napisanej na 100-lecie powstania Sowińca. Jej autor przypominał w niej o osadnikach z Nienadówki, którzy dali początek tej miejscowości.

Pan Ryszard próbował nawet zagrać i zaśpiewać ten rocznicowy utwór. Niestety, lata i długa przerwa w grze na akordeonie sprawiły, że skończyło się jedynie na kilku próbach. Sam fakt, że pieśń przetrwała, jest jednak niezwykle cenny - mamy tekst, znamy melodię, na której się oparto może kiedyś uda się ją nagrać na nowo. Byłby to piękny gest mieszkańców Sowińca wobec Nienadówki i wspólnych korzeni obu wsi.

^{Ryszard Warzocha - Sowiniec 2023 rok.}

Dziś niemal każdy może spróbować swoich sił w tworzeniu i wykonywaniu muzyki z pomocą sztucznej inteligencji. Postanowiłem i ja podjąć taką próbę - i tak powstała nowa aranżacja pieśni, zatytułowanej „Sowiniec”. To współczesne wykonanie, oparte na dawnym tekście, jest swoistym pomostem między pamięcią o pierwszych kolonistach a dzisiejszymi możliwościami techniki.

Sowiniec - tekst piosenki

            I.
Upłynął właśnie wiek cały
Nie było tutaj też nas
Lecz szumiał potok tu mały
Szumiał też lipowy las.

            II.
A w gęstym lesie lipowym
Wszelka zwierzyna tam tkwi
Sarny, zające i sowy
Stąd nazwa wioski, tak brzmi

        Refren
Sowiniec, Sowiniec
Jak dumnie ta nazwa brzmi
Sowiniec, Sowiniec
Hołd wielki składamy Ci

            III.
Minęły już setne gody
Jak z kresów przybyli tu
Wójciki i inne rody
Na stałe zamieszkać tu.

            IV.
Oprócz sagi Wójcików
Inne przybyły też rody
Buczaków i Karczmarczyków
Tworzących kresowe ludy.

        Refren
Sowiniec, Sowiniec
Jak dumnie ta nazwa brzmi
Sowiniec, Sowiniec
Hołd wielki składamy Ci

            V.
Przybyli tu z Nienadówki
Gdzie bagien było tam w bród
Na mokrych ziemiach Kresówki
Ciągle dokuczał im głód.

            VI.
A ta Nienadówka
Kiedyś była w Galicji
Jest nadal obok Przemyśla
Nie ma więc, żadnej tu fikcji.

        Refren
Sowiniec, Sowiniec
Jak dumnie ta nazwa brzmi
Sowiniec, Sowiniec
Hołd wielki składamy Ci

            VII.
Nic się tam nie dorobili
Tam jedno bagno i błoto
Gdy przyszli tutaj w te góry
Ziemię tą nazwali "złoto".

            VIII.
Tak już w Sowińcu zostali
Saga Wójcików wciąż trwa
Orali i karczowali
Od świtu, do końca dnia.

        Refren
Sowiniec, Sowiniec
Jak dumnie ta nazwa brzmi
Sowiniec, Sowiniec
Hołd wielki składamy Ci

            IX.
Zanim cokolwiek zasiali
Pierwej Korczówka szła w ruch
Marne tu żytko zbierali
Trza było napełnić brzuch.

            X.
To zabytkowe narzędzie
Każdy do dzisiaj ją ma
Potrzebna nam już nie będzie
Jako unikat niech trwa.

        Refren
Sowiniec, Sowiniec
Jak dumnie ta nazwa brzmi
Sowiniec, Sowiniec
Hołd wielki składamy Ci

            XI.
Stawiali ubogie chaty
Pokryte słomianą strzechą
A obok ogród i kwiaty
Już Ci to było pociechą.

            XII.
Tak upływało życie
Dotrwali do pierwszej wojny
Gdy wszyscy z niej powrócili
Czekali na czas spokojny.

        Refren
Sowiniec, Sowiniec
Jak dumnie ta nazwa brzmi
Sowiniec, Sowiniec
Hołd wielki składamy Ci

            XIII.
A nasz pradziad Wójcik
Nie był z pańskiego rodu
Musiał ciężko pracować
By inni nie znali głodu.

            XIV.
Cała rodzina Wójcików
Zawsze tak harowała
By się czegoś dorobić
Pierwej we krwi to miała.

        Refren
Sowiniec, Sowiniec
Jak dumnie ta nazwa brzmi
Sowiniec, Sowiniec
Hołd wielki składamy Ci

            XV.
Za całość znojów i trudów
Niech Bóg nagradza obficie
Dalszą historię rodów
Niechaj dalej pisze nam życie.

        Refren
Sowiniec, Sowiniec
Jak dumnie ta nazwa brzmi
Sowiniec, Sowiniec
Hołd wielki składamy Ci

przyg. Adam Sawka
Bogusław Stępień

Comments: 0

Osobowość Roku - 2022

Nienadówka 1980 - wystawa

Foto zmiany

Losowy album