Osobowość Roku - 2022

Nienadówka 1980 - wystawa

Foto zmiany

Losowy album


Nasze Statystyki Odwiedzin
Hasło - sprawdzam

Katarzyna Majka


animatorka kultury ludowej związana z Nienadówką
Jednym z ważniejszych przejawów aktywności kulturalnej środowiska wiejskiego w Nienadówce w drugiej połowie XX w. było przygotowanie i wystawianie widowiska obrzędowego „Wesele nienadowskie”. Inscenizacja ta powstała w połowie lat siedemdziesiątych XX w. jako rezultat współpracy miejscowego Koła Gospodyń Wiejskich, środowiska nauczycielskiego oraz działaczy kultury związanych z regionem sokołowskim. Jej scenariusz opracowano w oparciu o relacje najstarszych mieszkańców wsi, dokumentujące dawne zwyczaje weselne i elementy tradycyjnej obrzędowości ludowej.

Materiały te zostały zebrane i spisane przez kilka osób zaangażowanych w działalność społeczną i kulturalną środowiska lokalnego. Wśród nich znaleźli się: Genowefa Biernat, Ludwik Szczygieł, Julia Ożóg, Jan Maziarz, Emilia Krzyśko oraz Katarzyna Majka. Przygotowane na tej podstawie widowisko, trwające kilka godzin i odtwarzające kolejne etapy tradycyjnego wesela wiejskiego, zostało po raz pierwszy zaprezentowane w Nienadówce w 1975 r. W kolejnych latach przedstawienie wielokrotnie wystawiano podczas lokalnych i regionalnych wydarzeń folklorystycznych, przyczyniając się do popularyzacji dziedzictwa kulturowego regionu.

Wśród osób uczestniczących w gromadzeniu materiałów etnograficznych szczególne miejsce zajmuje Katarzyna Majka. Jej działalność, choć ważna dla dokumentowania tradycji lokalnej, przez długi czas pozostawała słabo znana w samej Nienadówce. Więcej informacji na temat jej życia i aktywności przynosi wspomnienie autorstwa Edwarda Winiarskiego pt. Siłaczka z Sokołowa, opublikowane w 2013 r. na łamach miesięcznika „Nasz Dom Rzeszów”. Tekst powstał w związku ze śmiercią Katarzyny Majka, która zmarła 6 marca 2013 r. w Sokołowie Małopolskim. Z uwagi na jej udział w dokumentowaniu elementów folkloru oraz współudział w przygotowaniu scenariusza „Wesela nienadowskiego”, zasadne wydaje się przypomnienie tej postaci w kontekście badań nad dziejami życia kulturalnego Nienadówki.

** ** **

powiększ zdjęcie

SIŁACZKA Z SOKOŁOWA

Wspomnienie o Katarzynie Majce

   Tymi słowy, bez cienia przesady, określić można zmarłą 6 marca 2013 r. Katarzyną Majkę z Sokołowa Małopolskiego. Wszak to ona właśnie w latach 40.,70. i pierwszej połowie 60. ub. wieku upowszechniała w środowisku lokalnym elementy kultury i tajniki sztuki kulinarnej oraz poszanowanie miejscowej tradycji. Pełniąc funkcją kierowniczki Ośrodka „Nowoczesna Gospodyni” przy sokołowskiej Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska”, ściśle współpracowała z licznymi wówczas w terenie Kołami Gospodyń Wiejskich, organizując w świetlicach, klubach rolnika, placówkach szkolnych, w porze jesienno-zimowej, kursy gotowania, pieczenia, kroju i szycia, czyli czynności przydatnych każdej wiejskiej gospodyni. Przez te sezonowe warsztaty na przestrzeni dziesiątek lat przewinęły się setki kobiet, przyswajając sobie liczne umiejętności, oprócz rzemiosła kuchennego również urządzania przyjęć rodzinnych, komponowania dań, dekorowania stołu itp.

   Współpracując z kołami gospodyń, pani Kasia, jak powszechnie ją nazywano, inspirowała poszukiwania i upamiętnianie ginących elementów folkloru: pieśni, przyśpiewek, legend, starych podań itp. Przedsięwzięcie to rozwinęło się szczególnie w Nienadówce Górnej, gdzie jej szerokie współdziałanie z przewodniczącą koła Genowefą Biernat oraz dyrektorem szkoły Ludwikiem Szczygłem, uwieńczone zostało w połowie lat 70. scenariuszem poważnego, wielogodzinnego widowiska scenicznego pn. Wesele nienadowskie. Najpierw wystawiono je we własnej wsi (w role aktorów wcielili się miejscowi gospodarze, nauczyciele i młodzież). Zainteresowanie spektaklem przekroczyło najśmielsze oczekiwania, toteż wkrótce zaprezentowano je w sokołowskim Ośrodku Kultury, a 12 października 1976 r. także na scenie Wojewódzkiego Domu Kultury w Rzeszowie w ramach przeglądu dorobku kulturalnego i gospodarczego gmin woj. rzeszowskiego. Wszędzie zbierano bardzo pochlebne recenzje. Od tej pory Wesele nienadowskie wystawiane było wielokrotnie na lokalnych i regionalnych imprezach folklorystycznych, uświetniając jubileusz 400-lecia wioski.
   Katarzyna Majka urodziła się 10 listopada 1922 r. w Trzebusce koło Sokołowa Młp. Po ukończeniu szkoły powszechnej, tuż przed wybuchem wojny zaczęła pracować w prywatnym sklepie spożywczym. Na początku okupacji skierowano ją do pracy w firmie niemieckiej na poligonie wojskowym w Górnie. W 1943 r. wywieziono na roboty przymusowe do Niemiec, skąd powróciła już po zakończeniu wojny. Po założeniu rodziny zamieszkała w Sokołowie Małopolskim. Tu urodziła i wychowała czworo dzieci. Jesień życia spędziła na zasłużonej emeryturze przy córce Marii i zięciu Edmundzie, w otoczeniu wnuków. Zmarła nagle. Spoczęła obok męża Franciszka na cmentarzu parafialnym w Sokołowie Małopolskim. powiększ zdjęcie

Edward Winiarski



** ** **

powiększ zdjęcie


** ** **

Decyzją Egzekutywy Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Rzeszowie z 6 lipca 1983 r. do „Księgi ludzi zasłużonych dla województwa rzeszowskiego” wpisano 45 osób - za rzetelną, ofiarną pracę, postawę społeczno-polityczną oraz szczególny wkład w realizację zadań społeczno-gospodarczych i rozwój województwa. Wśród tych osób odnajdujemy również p. Kazimierę Majkę. Wikipedia


przyg. Bogusław Stępień


Comments: 0

About | Privacy Policy | Sitemap | Withdraw contract
Copyright © Bogusław Stępień - 08/05/2013