Wójt a sołtys – różnice historyczne
W dawnej organizacji wsi funkcje wójta i sołtysa nie były tożsame, choć obie wiązały się z zarządzaniem społecznością wiejską. Różnice wynikały przede wszystkim z ustroju
własnościowego i systemu administracyjnego obowiązującego w danej epoce.
Wójt w dawnej wsi był przede wszystkim przedstawicielem właściciela dóbr (króla, szlachty lub instytucji kościelnej). Sprawował władzę administracyjną i sądową nad mieszkańcami
wsi, nadzorował wykonywanie powinności chłopskich, pobór danin oraz utrzymanie porządku. Często posiadał także pewne przywileje gospodarcze, np. własne gospodarstwo lub udział w
dochodach z kar sądowych. Funkcja ta miała charakter urzędu zależnego od właściciela dóbr i nie była wybierana przez mieszkańców wsi.
Sołtys natomiast był pierwotnie dziedzicznym zwierzchnikiem wsi lokowanej na prawie niemieckim, który reprezentował osadników wobec właściciela ziemi i zarządzał sprawami lokalnej
społeczności. Z biegiem czasu, zwłaszcza w XIX i XX wieku, funkcja sołtysa uległa przekształceniu. Współcześnie sołtys jest organem wykonawczym sołectwa - jednostki pomocniczej
gminy - wybieranym przez mieszkańców na zebraniu wiejskim. Jego zadaniem jest reprezentowanie mieszkańców, organizowanie życia społecznego wsi oraz współpraca z władzami
samorządowymi.
Można więc powiedzieć, że wójt w dawnej wsi był przede wszystkim urzędnikiem reprezentującym właściciela dóbr, natomiast sołtys we współczesnym znaczeniu jest przedstawicielem i
reprezentantem mieszkańców wsi w strukturze samorządu terytorialnego.
|
Write a comment