Ks. Gielarowski Jan

Jan Gielarowski (1888–1943)

Ks. Jan Gielarowski urodził się 13 czerwca 1888 r. w Nienadówce jako syn Pawła i Katarzyny z domu Krzanowskiej. W latach 1909-1913 studiował teologię w Wyższym Seminarium Duchownym w Przemyślu. Święcenia kapłańskie przyjął 29 czerwca 1913 r. z rąk biskupa Józefa Sebastiana Pelczara.

Jego pierwszą placówką duszpasterską była parafia w Boguchwale, gdzie w latach 1913-1915 pełnił funkcję wikariusza, a następnie administratora parafii. W latach 1915-1927 pracował jako wikariusz kolejno w parafiach: Nienaszów, Gogołów, Odrzykoń, Blizne i Przysietnica, Bonów koło Jaworowa oraz Milatyn koło Gródka Jagiellońskiego. Okres ten był przerywany urlopami zdrowotnymi.

W latach 1927–1934 był administratorem parafii w Milatynie. Od 1 listopada 1934 r. do końca tego miesiąca pełnił obowiązki

Na fotografii z 1913 r. Ze zbiorów Wyższego Seminarium Duchownego w Przemyślu

administratora parafii Michałówka koło Radymna, a od 1 grudnia 1934 r. został jej proboszczem. Ożywił życie religijne i społeczne parafii, m.in. poprzez zorganizowanie struktur Akcji Katolickiej, której rozwój przerwał wybuch II wojny światowej.

We wrześniu 1939 r. Michałówka znalazła się w sowieckiej strefie okupacyjnej. Ks. Gielarowski podjął wówczas działania zmierzające do ratowania parafian przed deportacjami na Sybir. Po agresji niemieckiej na Związek Sowiecki w czerwcu 1941 r. zdecydował się na jeszcze bardziej ryzykowną formę pomocy - ratowanie ludności żydowskiej. Wystawiał fałszywe metryki chrztu oraz ukrywał Żydów na plebanii. W działaniach tych pomagali mu pracownicy kościelni, proboszcz z sąsiedniej parafii oraz miejscowy sołtys Sokołowski. Co najmniej jedna z osób przez niego ukrywanych przeżyła wojnę.

Po zawarciu tzw. traktatu o granicy i przyjaźni między III Rzeszą a ZSRR 28 września 1939 r. ustalono granicę państwową m.in. wzdłuż Sanu. Michałówka znalazła się w pasie przygranicznym. Na początku 1940 r. rozpoczęto przymusowe przesiedlenia mieszkańców wsi do Duńkowic, Ożomli Małej (powiat Jaworów) oraz Palikrowów (powiat Brody), co doprowadziło do zerwania dotychczasowych więzi społecznych. Zimą 1940 r., w ramach „oczyszczania” pasa granicznego, rozebrano wszystkie budynki mieszkalne i gospodarcze; kościół zamieniono na stajnię, a plebanię na siedzibę strażnicy NKWD. Ks. Jan Gielarowski zamieszkał wówczas w Duńkowicach.

17 grudnia 1942 r. został aresztowany przez gestapo w Duńkowicach pod zarzutem udzielania pomocy ludności żydowskiej. Początkowo osadzono go w więzieniu w Jarosławiu, skąd 29 stycznia 1943 r. przewieziono go do więzienia w Tarnowie. 16 lutego 1943 r. został deportowany do KL Auschwitz, gdzie poniósł śmierć w marcu 1943 r. W oficjalnym akcie zgonu jako datę śmierci wpisano 21 marca 1943 r., a jako przyczynę podano „Versagen des Herzens und Kreislaufes” (niewydolność serca i krążenia). Informacja ta jest uznawana za niewiarygodną, gdyż władze niemieckie systematycznie fałszowały dokumentację obozową w celu zatarcia śladów zbrodni.

8 listopada 2004 r. samorząd Duńkowic ufundował tablicę upamiętniającą ofiary terroru hitlerowskiego, wśród których znalazł się ks. Jan Gielarowski.

foto: Parafia św. Michała Achanioła w Michałówce

opr: Bogusław Stępień

Write a comment

Comments: 0

Osobowość Roku - 2022

Nienadówka 1980 - wystawa

Foto zmiany

Losowy album

Ks. Gielarowski Jan